จิตใจหนักแน่นในร่างกายแกร่งกล้า
คูเบอร์แต็งเขียนในสักแห่งว่า การกีฬาสมัยใหม่มุ่งพ้นขีดจำกัด ซึ่งต้องการคำขวัญเพื่ออธิบายความเพียรพยายามทางกายของนักกีฬาและการหล่อหลอมคุณลักษณะตนเอง โดยท่านกล่าวว่า คติพจน์ละตินที่แซ่ซ้องกันมากกว่าของนักเขียน ยูเวนัล “จิตใจบริสุทธิ์ในร่างกายผุดผ่อง” ไม่เหมาะสมอย่างยิ่งที่จะนำมาใช้กับการกีฬาสมัยใหม่เนื่องเพราะครอบคลุมเฉพาะด้านสุขอนามัยของการกีฬาและถูกบรรจุไว้ภายในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์โบราณเท่านั้น วลี “จิตใจหนักแน่นในร่างกายแกร่งกล้า” ที่แต่งโดยนักภาษาละตินคือ เมอร์เล็ต ตอบสนองอย่างสมบูรณ์ต่อความเข้าใจในการกีฬาของคูเบอร์แต็ง
สิ่งทั้งปวงย่อมล่วงไป การปฏิวัติไม่เพียงล้มล้างรัฐบาลแต่รวมถึงระบบด้วยเช่นกัน คำเก่าแก่คร่ำครึ “จิตใจบริสุทธิ์” เป็นได้แต่เพียงหัวข้อสนทนาระหว่างนักกวีที่ถูกลดชั้นสู่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์โบราณ ไม่มีใครจะกล้าพูดถึงคำนี้เมื่อมอบรางวัลหรือแสวงหากรอบปัญญาญาณที่ยั่งยืนของห้าคำข้างต้น คำใหม่จะทดแทนคำโบราณ ยุคเข้มแข็งของพวกเราตระหนักทันใดว่า คำโบราณนั้นสนับสนุนใบสั่งแพทย์สำหรับสิ่งที่แค่ยอมรับได้และความเฉื่อยชา เพื่อให้สุขภาพดี แล้วอย่างไรละ! ท่านจะครอบครองโลกด้วยคุณลักษณะที่แย่ กระนั้นหรือ? แต่ขอให้พวกเราแยกแยะสองสามประการ สุขภาพกายยังไม่เป็นกฎทั่วไป
นอกจากนี้ สุขภาพจิตก็ยังหาได้ยากหรือน้อยกว่ามาก การปรารถนาความดีสองประการนี้แก่เพื่อนบ้านนั้น ไม่ใช่เพียงการแสดงความหวังที่ฟุ้งเฟ้อ โดยจะเป็นประโยชน์มากในการเรียกร้องความพยายามส่วนตัวให้บรรลุ (ในระดับที่เป็นไปได้) “จิตปรกติ” ที่ประเมินค่ามิได้ซึ่งเป็นที่มาของดุลยภาพและความสบายหรือที่เราอาจเรียกว่า ความสุข อย่างไรก็ตาม อุดมคตินี้ยังคงเป็นเชิงการแพทย์มากกว่าที่จะปรับใช้ต่อความทะเยอทะยานของนักกีฬา คำกล่าว “จิตใจบริสุทธิ์ในร่างกายผุดผ่อง” นั้นดีเยี่ยมด้านสุขอนามัยแต่ไม่เหมาะกับการกีฬาซึ่งสร้างความเดือนร้อนใจแก่ มร.คูเบอร์แต็ง ขนาดบางสิ่งเป็นการกีฬาโดยแท้แต่ก็ยังไม่เพียงพอสำหรับเขา คูเบอร์แต็งต้องการบางสิ่งที่เป็นโอลิมปิก โดยท่านตัดสินใจแล้วว่า จิตใจจักต้องหนักแน่นและร่างกายต้องคล่องแคล่ว บอกพวกเรามากกว่านี้! จำพวกเยาวชนนี้คือสิ่งจำเป็นที่ท่านต้องจัด “เทศกาลซอร์บอนน์” โดยพวกเขาจะได้การศึกษาที่ได้รับอย่างดีสุดบนเวที ด้วยการทุ่ม “ยึดกุมเอวจากด้านหลัง” ของนักมวยปล้ำที่ดีสุดในระหว่างการโรมรันพันตูกัน คูเบอร์แต็งเรียกหาความช่วยเหลือจาก มร.มอร์เล็ต ซึ่งเป็นนักภาษาละตินชั้นยอดและอดีตครูใหญ่ของโรงเรียนมิเชเล็ตรวมทั้งสหายทรงภูมิด้านกีฬา โดยคิดหาคำที่เหมาะสมสุดอย่างรวดเร็วในการแปลความแนวคิดใหม่นี้สู่ภาษาของซิเซโร พวกเขาค้นพบคำที่ตนกำลังมองหา คำขวัญใหม่ได้ถูกนำเสนอเป็นครั้งแรกที่กรุงบูดาเปสต์และได้รับความเห็นชอบในทันใดจากผู้ที่ได้ฟังคำนี้ ซึ่งปรากฏตามคำขวัญนี้ว่า ชาวฮังการีเป็นคน “หนักแน่น” และ “เข้มแข็ง” ในจิตใจ เสียงปรบมือดังราวสายฟ้าฟาด คำขวัญนี้กำลังเดินทางไปรอบโลกในปัจจุบันและได้รับการสลักบนแผ่นสำริดที่ระลึกของโอลิมปิกเกมส์ล่าสุดซึ่งเป็นคำที่เหมาะสมยิ่งอย่างแท้จริง สุภาพชนที่ใส่ใจในสุขอนามัยยังคงมี จิตใจบริสุทธิ์ รวมทั้ง ร่างกายผุดผ่อง ในมือทั้งสองโดยพวกเขารู้ว่าจะใช้อย่างไรและพวกเขาจะได้รับประโยชน์ยิ่งจากคำขวัญนี้
ในส่วนของนักกีฬา พวกเขาจะต้องรักษาดุลยภาพที่อ่อนไหวระหว่างไฟปรารถนาแห่งจิตใจและความแกร่งกล้าของร่างกาย ความเพียรพยายามของพวกเขาจะเหมือนเหิรฟ้าบนเครื่องบิน บางครั้งผู้คนอาจหล่นลงมาและเสียชีวิตแต่ก็เป็นจุดจบอันทรงเกียรติ แต่คนที่หลงเหลือยู่บนเครื่องบินนั้น จะมีโอกาสบรรลุถึงยอดสูงสุดของอุดมการณ์โอลิมปิกอันบริสุทธิ์
