ครม. เคาะแผนด้าน ววน. 2566-2570 ชู 4 ยุทธศาสตร์หลัก มุ่งขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม ใช้ ววน.เป็นเครื่องมือกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค แก้ปัญหาแบบมุ่งเป้า พลิกโฉมประเทศให้เป็นประเทศพัฒนาแล้ว และพร้อมสำหรับโลกอนาคตอย่างรวดเร็วและยั่งยืน รวมทั้งพัฒนาทักษะให้คนไทยอยู่รอดในยุคดิจิทัล
เมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 65 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ พ.ศ. 2566-2570 ซึ่งแผนดังกล่าวมุ่งเน้นหลักการเชิงนโยบายแบบก้าวกระโดดครั้งใหญ่ มีธงบอกทิศทางและเป้าหมายที่ชัดเจน เพื่อเป็นกลไกสำคัญที่ขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศให้เจริญเติบโตอย่างยั่งยืน และมีศักยภาพเพียงพอในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก ภายใต้วิสัยทัศน์ “พลิกโฉมประเทศให้เป็นประเทศพัฒนาแล้ว และพร้อมสำหรับโลกอนาคต” โดยมีการพัฒนาอย่างรวดเร็วและยั่งยืน ยกระดับคุณภาพชีวิตและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้วยเศรษฐกิจสร้างมูลค่าและคุณค่า ด้วยวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมไทย โดยการสานพลังหน่วยงานในระบบ ววน. รวมทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาสังคม
รศ. ดร.ปัทมาวดี โพชนุกูล ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ในฐานะหน่วยงานที่จัดทำแผนด้าน ววน. เปิดเผยว่า จากแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญซึ่งส่งผลกระทบทั้งต่อโลกและประเทศไทยในปัจจุบันและในระยะยาว ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม และการเมือง รวมถึงความเสี่ยงที่จะเผชิญวิกฤตสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ และภัยพิบัติ ทำให้เราจำเป็นจะต้องเตรียมพร้อมรับมือ และมีแนวทางการพัฒนาอย่างเหมาะสม
“เราจำเป็นต้องนำความรู้ไปช่วยสังคม ทั้งการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีดิจิทัลที่จะเป็นกลไกสำคัญให้เกิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่ สามารถขยายตลาดท้องถิ่นไปสู่ระดับโลกได้ รวมถึงนำพาประชาชนเข้าสู่สังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต และพัฒนาทักษะการอยู่รอดในยุคดิจิทัล ให้สามารถต่อสู้กับความยากจน ดูแลผู้สูงอายุ ในขณะที่วัยแรงงานกำลังลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ผลิตภาพต้องสูงขึ้น นอกจากนี้เรายังให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจที่สมดุลกับการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ รวมถึงทรัพยากรธรรมชาติและทรัพยากรหมุนเวียนที่มาทดแทน”
ผู้อำนวยการ สกสว. กล่าวต่อว่า การพัฒนา ววน. จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้น อีกทั้งตอบดัชนีชี้วัดหลักในระดับสากลที่ชี้นำเป้าหมายการพัฒนาในหลายมิติ อาทิ ดัชนีการพัฒนาอย่างยั่งยืน ดัชนีนวัตกรรมระดับโลก อันดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ สกสว.จึงได้จัดทำแผนด้าน ววน. พ.ศ. 2566-2570 โดยกำหนดแผนงานสำคัญตามจุดมุ่งเน้นของนโยบาย (Flagship) ของ สภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ อันสอดคล้องกับสถานการณ์และความต้องการของประเทศในมิติต่าง ๆ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 กรอบนโยบายและยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2566-2570 และข้อมูลช่องว่างการพัฒนาที่ สกสว.ดำเนินการศึกษาในระดับพื้นที่
ทั้งนี้ ยุทธศาสตร์ของแผนด้าน ววน. พ.ศ. 2566-2570 มี 4 ด้าน ประกอบด้วย 1. การพัฒนาเศรษฐกิจไทยด้วยเศรษฐกิจสร้างคุณค่าและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ 2. การยกระดับสังคมและสิ่งแวดล้อมให้มีการพัฒนาอย่างยั่งยืน 3. การพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การวิจัยและนวัตกรรมระดับขั้นแนวหน้าที่ก้าวหน้าล้ำยุค และ 4. การพัฒนากำลังคน และสถาบันด้าน ววน. ให้เป็นฐานการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศแบบก้าวกระโดดและอย่างยั่งยืน
เป้าประสงค์ของแผนด้าน ววน. ได้แก่ 1. คนไทยมีสมรรถนะและทักษะสูงด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพียงพอในการพลิกโฉมประเทศให้ยกระดับความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ และการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน 2. เศรษฐกิจไทยมีความสามารถในการแข่งขันด้วยเศรษฐกิจสร้างคุณค่า และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพิ่มความมั่นคงของเศรษฐกิจฐานราก และพึ่งพาตนเองได้ ยั่งยืน พร้อมสู่อนาคต โดยการพัฒนาและใช้ประโยชน์จากวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม 3. สังคมไทยมีการพัฒนาอย่างยั่งยืน สามารถแก้ปัญหาท้าทายของสังคมและสิ่งแวดล้อม ปรับตัวได้ทันต่อพลวัตการเปลี่ยนแปลงของโลก โดยการพัฒนาและใช้ประโยชน์จากวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม
“แผนด้าน ววน. เป็นกรอบสำคัญที่ใช้ในการจัดสรรงบประมาณ จาก กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ไปสู่มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย และหน่วยงานวิจัยในกระทรวงต่าง ๆ 170 แห่งทั่วประเทศ ภายใต้การกำกับของ คณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (กสว.) ที่ สกสว. เป็นฝ่ายเลขานุการ จากนี้ไป กสว. และ สกสว. จะเร่งรัดและผลักดันการสร้างเทคโนโลยีที่เหมาะสม รวมถึงการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัย องค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม อย่างเต็มที่ เพื่อให้ความรู้และเทคโนโลยีเกิดประโยชน์ต่อเอกชนและประชาชน ซึ่งหน่วยงาน ววน. ต้องทำงานร่วมกับหน่วยงานพัฒนาในกระทรวงต่าง ๆ ทั้งส่วนกลาง และส่วนภูมิภาค โดย ววน.จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค” ผู้อำนวยการ สกสว.กล่าวทิ้งท้าย
