จากที่เคยนำเสนอ เกี่ยวข้องกับทีมกีฬาปัญญาชนของไทย ได้เริ่มเข้าร่วมการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยนานาชาติ หรือ กีฬามหาวิทยาลัยโลกครั้งที่ 5 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เป็นเจ้าภาพในปี พ.ศ.2510 ที่นับเป็นครั้งแรกของการมีส่วนร่วมในมหกรรมกีฬาของนักกีฬาจากประเทศไทยในระดับนานาชาติเป็นครั้งแรก ไปแล้วนั้น

     บันทึกนี้ The Station THAI ขอนำเรื่องราว ที่เกี่ยวข้องกับกีฬามหาวิทยาลัยในอีกระดับคือ ระดับเอเชีย และอาเซียน มานำเสนอ (อ้างอิงจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์)

     เริ่มบันทึกหลังจากที่มีความตื่นตัวของวงการกีฬามหาวิทยาลัยในระดับนานาชาติ ของชาติอาเซียน ในช่วงหลังปี 2510 ที่แต่ละชาติก็มีการตั้งคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องกับกีฬามหาวิทยาลัยของตนเอง (รวมทั้งไทย) และหลายชาติมีการส่งนักกีฬาเข้าร่วมกีฬามหาวิทยาลัยโลกต่อเนื่อง ซึ่งดำริแรกในกลุ่มคืออินโดนีเซีย ในการจะเป็นเจ้าภาพจัดกีฬามหาวิทยาลัยในภูมิภาคเอเชีย เพื่อเป็นมหกรรมในทวีปก่อนที่จะถึงระดับกีฬามหาวิทยาลัยโลก ซึ่งใน ปี พ.ศ.2513 สภากีฬามหาวิทยาลัยแห่งอินโดนีเซีย ได้ประกาศการจะขอเป็นเจ้าภาพกีฬามหาวิทยาลัยเอเชียครั้งแรก ซึ่งกำหนดจัดในปี พ.ศ.2515

     แต่ท้ายที่สุดกีฬามหาวิทยาลัยเอเชียครั้งแรกก็ไม่ได้เกิดขึ้น เพราะเมื่อถึงปีที่จะจัด อินโดนีเซียก็ขอเลื่อนไปเป็นปี พ.ศ.2517 และก็ต้องงดจัดไป เพราะขาดงบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐบาล จากนั้นประเทศไทยก็มีความเคลื่อนไหวจะรับเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยแห่งเอเชียครั้งแรก โดยในปี พ.ศ.2519 คณะทำงานได้ผลักดันจนมีการนำเสนอคณะรัฐมนตรี วันที่ 4 พฤษภาคม 2519 และได้รับความเห็นชอบที่จะจัดตั้งสำนักงานกีฬามหาวิทยาลัยแห่งเอเชียขึ้นที่ไทย โดยให้สำนักงบประมาณจัดสรรงบสนับสนุนผ่านทางองค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย (อ้างอิงจากมติคณะรัฐมนตรีวันดังกล่าว) แต่จากนั้นก็ไม่ได้มีการจัดแข่งขัน

     ขณะเดียวกันในกลุ่มอาเซียน ก็มีความเคลื่อนไหว ที่จะจัดเช่นกัน โดยในปี พ.ศ.2513 มาเลเซียได้จัดการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยนานาชาติ อย่างไม่เป็นทางการครั้งแรกขึ้นมา ซึ่งทีมกีฬาไทยไม่ได้ส่งนักกีฬาร่วม มีเพียงส่งผู้แทนมหาวิทยาลัยของไทยคือ นายวิสูตร กองจินดา จากจุฬาฯ เข้าร่วมประชุมเพื่อร่วมวางแนวทางของงานในอนาคต และมีการกำหนดในครั้งที่ 2 สิงคโปร์ที่ได้เข้าร่วมครั้งแรก จะเป็นเจ้าภาพ ในเดือนสิงหาคม ปี พ.ศ.2515 ซึ่งตอนนั้นทางสิงคโปร์มีแผนที่จะขยายการเชิญชาติเข้าร่วมมากขึ้น โดยเปลี่ยนมาใช้ชื่อว่ากีฬามหาวิทยาลัยอาเซียน และไทยก็ถูกเชิญให้ส่งนักกีฬาจากมหาวิทยาลัยเข้าร่วมอย่างเป็นทางการด้วย มีการเตรียมความพร้อมในต่อมา แต่งานนี้ก็ไม่ได้มีการจัดขึ้น

     จนกระทั่งปี พ.ศ.2523 ความเคลื่อนไหวของการรวมกลุ่มของบุคลากรกีฬาในระดับมหาวิทยาลัย ของชาติอาเซียนก็ชัดเจนขึ้น เมื่อ 5 ชาติประกอบด้วยไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และ สิงคโปร์ ได้มีมติตั้งสภากีฬามหาวิทยาลัยอาเซียนขึ้น และ ได้กำหนดจัดประชุมครั้งแรก เพื่อหาเจ้าภาพจัดการแข่งขันครั้งแรก รวมทั้งการตั้งคณะกรรมการบริหาร ร่างข้อบังคับ ในโครงสร้างต่าง ๆ โดยจัดการประชุม ระหว่างวันที่ 5-6 กันยายน พ.ศ.2523 ที่โรงแรมเอเชียพัทยา ประเทศไทย ซึ่งการประชุมครั้งนั้น มี ศาสตรจารย์ ดร.นิพนธ์ ศศิธร ประธานคณะกรรมการบริหารกีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทยเป็นประธาน ซึ่งสาระสำคัญ คือทุกชาติเห็นชอบขอให้ประเทศไทย รับเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยอาเซียนครั้งแรก ที่ประเทศไทย

     และจากนั้นคณะกรรมการบริหารกีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทยก็กำหนด จัดการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยอาเซียน ครั้งที่ 1 ขึ้น ที่จังหวัดเชียงใหม่ ระหว่างวันที่ 15-22 พฤศจิกายน พ.ศ.2524 ซึ่งการเตรียมงานเป็นไปได้ด้วยดี แต่ก่อนที่จะแข่งขันเพียงสัปดาห์เดียว ทางตัวแทนจากฟิลิปปินส์แจ้งมายังฝ่ายจัดว่า ไม่พร้อมที่จะเดินทางร่วม จึงเหลือชาติที่เข้าร่วมแข่งขันเพียง 4 ชาติ คือ ไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย และสิงคโปร์ เท่านั้น

     โดยสรุปเหรียญรางวัล กีฬามหาวิทยาลัยอาเซียน ครั้งที่ 1 ดังนี้ ทีมไทย 46 เหรียญทอง 42 เหรียญเงิน 23 เหรียญทองแดง ทีมอินโดนีเซีย 15 เหรียญทอง 11 เหรียญเงิน 20 เหรียญทองแดง ทีมสิงคโปร์ 8 เหรียญทอง 9 เหรียญเงิน 12 เหรียญทองแดง และ ทีมมาเลเซีย 4 เหรียญทอง 10 เหรียญเงิน 16 เหรียญทองแดง

     นี่คือจุดกำเนิดของกีฬามหาวิทยาลัยอาเซียน.

                                              เลอภพ โสรัตน์ / เรียบเรียง